https:\/\/aya.org.tr\/yildiz-haritami-uygulama-cizdi-kaderime-bildirim-geldi_edebiyat-penceresi\/elestiri_yazar_mehmet-kirtorun_edebiyat\/
D\u00fcnya h\u0131zla de\u011fi\u015firken, bireyin kendi merkezini bulma \u00e7abas\u0131 giderek g\u00f6r\u00fcnmez ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dijital rit\u00fcele d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Astroloji art\u0131k bir gazete k\u00f6\u015fesinde okunan kehanetten \u00e7ok daha fazlas\u0131. Gecikmesiz bildirimlerle gelen g\u00fcnl\u00fck bur\u00e7 yorumlar\u0131, do\u011fum haritas\u0131 analizleri, hatta \u201cretrograd uyar\u0131lar\u0131\u201d, milyonlarca insan i\u00e7in dijital \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7sel pusulas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Bir zamanlar marjinal ya da nostaljik say\u0131lan bu pratikler, bug\u00fcn mobil uygulamalar sayesinde ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f ve her an eri\u015filebilir h\u00e2le geldi. Co\u2013Star gibi uygulamalar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca kullan\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131yor; kullan\u0131c\u0131 profili ise a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak gen\u00e7 yeti\u015fkinlerden olu\u015fuyor. T\u00fcrkiye\u2019de de benzer bir e\u011filim var: bur\u00e7lar yaln\u0131zca merak de\u011fil, ili\u015fkiler, kariyer kararlar\u0131 ve ruhsal denge \u00fczerine s\u00f6z sahibi k\u0131l\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Peki, bu kadar teknolojiye h\u00e2kim, e\u011fitimli ve \u201crasyonel\u201d birey neden y\u0131ld\u0131zlardan rehberlik bekliyor? Sorunun yan\u0131t\u0131 yaln\u0131zca bireysel ihtiya\u00e7lar veya e\u011flenceyle a\u00e7\u0131klanamaz. Mevzu ileti\u015fim psikolojisi ve yeni medya sosyolojisinin kesi\u015fiminde yat\u0131yor: Astroloji dijital \u00e7a\u011f\u0131n hem ki\u015fisel ba\u015fa \u00e7\u0131kma stratejisi, hem de t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bi\u00e7imlendirdi\u011fi yeni bir anlam prati\u011fi.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc anlamak i\u00e7in Marshall McLuhan\u2019dan Zygmunt Bauman\u2019a, Jean Baudrillard\u2019dan Adorno\u2019ya uzanan kuramsal bir \u00e7er\u00e7eve sunulabilir. McLuhan\u2019\u0131n \u201cara\u00e7 mesaj\u0131n kendisidir\u201d s\u00f6z\u00fc, astrologlar\u0131n yerini bildirim algoritmalar\u0131n\u0131n almas\u0131yla yeni anlamlar kazan\u0131yor. Bauman\u2019\u0131n t\u00fcketim toplumu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri, spirit\u00fcel hizmetlerin neden bu kadar kolay metala\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Baudrillard ise bu dijital mistisizmin asl\u0131nda bir sim\u00fclasyon ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Belirsizlik \u00c7a\u011f\u0131nda Astrolojinin Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n Astrolojinin yeniden y\u00fckseli\u015fi, ilk bak\u0131\u015fta ak\u0131lc\u0131l\u0131kla \u00f6zde\u015fle\u015ftirilmi\u015f dijital \u00e7a\u011fda bir \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar bu ilgiyi tam da belirsizlik d\u00f6nemlerine ba\u011flar. COVID-19 pandemisi gibi k\u00fcresel krizlerde astrolojiye olan y\u00f6nelimin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. \u0130nsanlar \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda tan\u0131d\u0131k ve sembolik bir d\u00fczen aray\u0131\u015f\u0131na giriyor.<\/p>\n\n\n\n \u00c7o\u011fu kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in astroloji uygulamalar\u0131, bir t\u00fcr dijital \u00f6z yard\u0131m formu gibi i\u015fliyor. Her sabah gelen yorumlar, g\u00fcndelik hayat\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fclerini yumu\u015fat\u0131yor. Kimi zaman bu yorumlar bir arkada\u015f\u0131n \u015fefkati kadar samimi, kimi zaman da bir terapistin sessizli\u011fi kadar rahatlat\u0131c\u0131 olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n Astrolojik i\u00e7eriklerin bireysel iyilik h\u00e2line katk\u0131s\u0131 yaln\u0131zca sezgisel bir varsay\u0131m de\u011fil. Yap\u0131lan psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar, astrolojiye inanman\u0131n baz\u0131 ba\u015fa \u00e7\u0131kma stilleriyle ve kendini do\u011frulama e\u011filimleriyle ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u201cKader y\u0131ld\u0131zlara yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, bireyin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklara anlam y\u00fcklemesine yard\u0131mc\u0131 olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle gen\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131nda bur\u00e7 uygulamalar\u0131 bir t\u00fcr y\u00f6n bulma ve ili\u015fkiyi anlama arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Co\u2013Star kullan\u0131c\u0131lar\u0131yla yap\u0131lan bir nitel ara\u015ft\u0131rmada, ileti\u015fim kurma, kayg\u0131yla ba\u015f etme ve uygulamay\u0131 pragmatik ama\u00e7larla kullanma gibi temalar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131lar, bur\u00e7 i\u00e7eriklerini payla\u015fman\u0131n ili\u015fkileri anlamland\u0131rmak i\u00e7in ortak bir dil olu\u015fturdu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n Teknoloji Mesaj\u0131 \u015eekillendirir<\/strong><\/p>\n\n\n\n Marshall McLuhan\u2019\u0131n medyayla ilgili temel sav\u0131 astroloji i\u00e7in fazlas\u0131yla ge\u00e7erli: \u201cAra\u00e7, mesaj\u0131n kendisidir.\u201d Astrolojinin deneyimlenme bi\u00e7imi, sunuldu\u011fu ortamla birlikte de\u011fi\u015fti. Gazetelerdeki tek tip bur\u00e7 yorumlar\u0131ndan mobil uygulamalara ge\u00e7i\u015f, bu prati\u011fin hem yap\u0131s\u0131n\u0131 hem de i\u015flevini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn\u00fcn uygulamalar\u0131 yaln\u0131zca metin sunmuyor; algoritmalarla ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f i\u00e7erikler, retrograd uyar\u0131lar\u0131, astrolojik e\u015fle\u015fme analizleri sunuyor. Push bildirimleriyle gelen \u201ckozmik i\u00e7g\u00f6r\u00fcler\u201d, sabah kahvesi kadar g\u00fcndelik bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Bu yeni bi\u00e7im, daha fazla etkile\u015fim, daha yo\u011fun ba\u011fl\u0131l\u0131k ve daha \u00e7ok duygusal yat\u0131r\u0131m sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Co\u2013Star gibi uygulamalar, eski moda kehanet esteti\u011finden uzak duruyor. Siyah-beyaz minimal aray\u00fczleri, keskin ve alayc\u0131 dilleriyle gen\u00e7 kullan\u0131c\u0131lara hitap ediyor. \u201cSa\u00e7mal\u0131k yok, sadece astroloji\u201d slogan\u0131, hem isyan hem de oyunbazl\u0131k i\u00e7eriyor. NASA verileri ve yapay zek\u00e2 ile desteklenen algoritmalar sayesinde uygulamalar, i\u00e7eriklerine \u201cbilimsel bir cila\u201d da kat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u00dcstelik t\u00fcm bu sistem art\u0131k sosyal medya ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda. Bur\u00e7lara dair i\u00e7erikler meme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi: \u201cKo\u00e7 problemleri\u201d, \u201cTerazi titre\u015fimleri\u201d gibi ifadeler, hem \u015faka hem \u00f6zde\u015flik bi\u00e7imi olarak dola\u015f\u0131ma giriyor. Bu, astrolojinin kendini ifade etmenin yeni bir dili h\u00e2line geldi\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n Paketlenmi\u015f Kutsal: Astrolojinin T\u00fcketim Nesnesine D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n Astroloji art\u0131k ticari bir pratik. Bauman\u2019\u0131n \u201cak\u0131\u015fkan modernlik\u201d tan\u0131m\u0131, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur. Kimlik s\u00fcrekli yeniden kurgulanan bir projeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Maneviyat da bu projede, ki\u015fisel ihtiyaca g\u00f6re \u201cal\u0131\u015fveri\u015fle\u201d se\u00e7ilen bir \u00f6\u011feye evrilmi\u015f durumda. Bug\u00fcn insanlar bir inanca ba\u011flanmak yerine, ruh h\u00e2line g\u00f6re inan\u00e7 t\u00fcketiyor.<\/p>\n\n\n\n Astroloji bu t\u00fcketici maneviyat\u0131n tam merkezinde. Uzun vadeli sadakat gerektirmeyen, girilip \u00e7\u0131k\u0131labilen bir deneyim sunuyor. T\u0131pk\u0131 Netflix\u2019e g\u00f6z atmak gibi: i\u00e7erik ho\u015funa gitmiyorsa bir sonraki bur\u00e7 uygulamas\u0131na ge\u00e7iyorsun.<\/p>\n\n\n\n Pek \u00e7ok uygulama temel i\u00e7eri\u011fi \u00fccretsiz sunarken, daha derin analizleri ya da \u00f6zel yorumlar\u0131 \u00fccretli h\u00e2le getiriyor. B\u00f6ylece y\u0131ld\u0131zlar yaln\u0131zca sembolik anlamlar de\u011fil, gelir modelleri de \u00fcretiyor. Do\u011fum haritas\u0131 analizi, ili\u015fki uyumu raporu, hatta anl\u0131k dan\u0131\u015fmanl\u0131k\u2026 Hepsi birer dijital hizmet paketi olarak sunuluyor.<\/p>\n\n\n\n Bur\u00e7lar art\u0131k yaln\u0131zca \u201cki\u015filik\u201d anlatm\u0131yor, pazarlanabilir bir kimlik bi\u00e7imi h\u00e2line geliyor. \u201cTipik bir Bo\u011fa\u201d olmak, bireyin kendine dair bir anlat\u0131 kurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olurken, ayn\u0131 zamanda sosyal medyada payla\u015f\u0131lan bir profil ifadesine de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Sim\u00fclasyonun \u0130\u00e7inde \u0130nan\u00e7: Baudrillard\u2019\u0131n G\u00f6lgesinde Astroloji<\/strong><\/p>\n\n\n\n Baudrillard\u2019\u0131n sim\u00fclasyon kuram\u0131, dijital astrolojinin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kavramsal mercek sunar. Bug\u00fcn\u00fcn pop\u00fcler uygulamalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen y\u0131ld\u0131z haritalar\u0131, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bak\u0131larak de\u011fil, veri k\u00fcmeleri \u00fczerinden \u00fcretiliyor. Kullan\u0131c\u0131 bu hareketlerin algoritmalarla sim\u00fcle edilmi\u015f izd\u00fc\u015f\u00fcmleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Yine de ortaya \u00e7\u0131kan deneyim tamamen kurmaca say\u0131lmaz; ger\u00e7ek duygulara, karar anlar\u0131na ve sosyal etkile\u015fimlere temas ediyor. Bu durum, sim\u00fclasyonun deneyimin yerini ald\u0131\u011f\u0131 bir evreni i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n \u201cMerk\u00fcr retrosu\u201d art\u0131k yaln\u0131zca g\u00f6k cisimlerinin konumunu ifade etmez; stresin, gecikmenin ya da ileti\u015fimsizli\u011fin ortak ad\u0131 h\u00e2line gelmi\u015ftir. Kavramlar, teknik i\u00e7eriklerinden s\u0131yr\u0131larak k\u00fclt\u00fcrel bir k\u0131sayola d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Modern birey, bu semboller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hem soyut hem de olduk\u00e7a hissedilebilir bir deneyim alan\u0131 yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Uygulamalar\u0131n sundu\u011fu evren ise d\u00fczenli, kolay sindirilebilir ve estetik olarak sadele\u015ftirilmi\u015f bir yap\u0131 sergiliyor. Kaotik olan kozmik yap\u0131, mobil ekranlarda ak\u0131\u015fkan, anla\u015f\u0131l\u0131r ve e\u011flenceli bir forma b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Buradaki ba\u011f, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00f6neltilmi\u015f bir bak\u0131\u015ftan \u00e7ok, ekran \u00fczerinden edinilen hislerle kuruluyor. Astrojik i\u00e7erik, hem estetik hem duygusal bir deneyim sunarak, kullan\u0131c\u0131y\u0131 hem anl\u0131yor hem de y\u00f6nlendiriyor.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 \u2013 Y\u00f6n Aray\u0131\u015f\u0131 ile \u0130ll\u00fczyon Aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n\n\n\n Astrolojinin dijital formu, hem \u00e7a\u011f\u0131n ruhunu hem de bireyin i\u00e7sel bo\u015flu\u011funu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor. Kimi i\u00e7in bu uygulamalar g\u00fcnl\u00fck rit\u00fcelin bir par\u00e7as\u0131, kimi i\u00e7in ili\u015fki analizinde ba\u015fvurulan sembolik bir harita. Ruhsal ihtiya\u00e7lar ve medyan\u0131n sundu\u011fu anlat\u0131lar birbirine kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Ancak ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce bu tabloya g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. McLuhan\u2019dan Baudrillard\u2019a uzanan \u00e7izgide, bu pratiklerin yaln\u0131zca teselli sa\u011flamakla kalmad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda birer medya \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini \u015fekillendirdi\u011fi vurgulan\u0131yor. Baz\u0131 psikologlar, astrolojik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k belirtilerine dikkat \u00e7ekiyor: s\u00fcrekli bur\u00e7 kontrol\u00fc, kararlar\u0131 d\u0131\u015fsal g\u00fc\u00e7lere havale etme, ger\u00e7e\u011fin yerine sembolik anlat\u0131y\u0131 koyma.<\/p>\n\n\n\n Yine de bir ger\u00e7ek var: insanlar anlam ar\u0131yor. Ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sesi kimi zaman bu ihtiyaca cevap veriyor. Uygulamalar, ayn\u0131 anda hem modernli\u011fe kar\u015f\u0131 bir diren\u00e7 bi\u00e7imi, hem de modernli\u011fin ta kendisi. \u0130nan\u00e7 yeniden do\u011fmuyor belki, ama yeni bir form al\u0131yor: ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f, sim\u00fcle edilmi\u015f, ama hissedilen bir bi\u00e7im.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn g\u00f6ky\u00fcz\u00fc art\u0131k parmaklar\u0131m\u0131z\u0131n ucunda. Ama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ger\u00e7ek y\u0131ld\u0131zlar m\u0131 yoksa yaln\u0131zca onlar\u0131n dijital yans\u0131malar\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n KAYNAK\u00c7A:<\/p>\n\n\n\n Kitaplar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Adorno, T. W. (2002). The stars down to earth and other essays on the irrational in culture<\/em>. Routledge.<\/p>\n\n\n\n Bauman, Z. (2018). Ak\u0131\u015fkan hayat<\/em> (Liquid Life). Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n Baudrillard, J. (1981). Simulacra and simulation<\/em>. University of Michigan Press.<\/p>\n\n\n\n Akademik makaleler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Clements, P. (2022). Astrology, modernity and the project of self-identity. Culture and Religion<\/em>, 21<\/em>(3), 259\u2013279. https:\/\/research.gold.ac.uk\/id\/eprint\/32176\/<\/p>\n\n\n\n Das, A., Sharma, M. K., & others. (2022). Fixating on the future: An overview of increased astrology use. International Journal of Social Psychiatry<\/em>, 68<\/em>(5), 925\u2013932. https:\/\/doi.org\/10.1177\/00207640211050352<\/p>\n\n\n\n Ersoy, E. (2023). Dijital spirit\u00fcellik deneyimi olarak astroloji: Co\u2013Star \u00fczerine bir inceleme. Moment Dergi<\/em>, 10<\/em>(2), 405\u2013427. https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/pub\/moment\/issue\/78982\/1284323<\/p>\n\n\n\n Lindeman, M., & Lillqvist, O. (1998). Belief in astrology as a strategy for self-verification and coping with negative life-events. European Psychologist<\/em>, 3<\/em>(3), 202\u2013208.<\/p>\n\n\n\n Online kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Judkis, M. (2019, April 4). How app culture turned astrology into a modern obsession. The Washington Post<\/em>. https:\/\/www.washingtonpost.com<\/p>\n\n\n\n Arslanagi\u0107-Little, P. (2023, March 2). It\u2019s fate: Modern astrology has captured the hearts of young Britons \u2013 for a fee. City A.M.<\/em> https:\/\/www.cityam.com<\/p>\n\n\n\n ShortCutstv Blog. (n.d.). New Age movements \u2013 Spiritual shopping<\/em>. https:\/\/www.shortcutstv.com\/blog\/new-age-movements-spiritual-shopping\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" https:\/\/aya.org.tr\/yildiz-haritami-uygulama-cizdi-kaderime-bildirim-geldi_edebiyat-penceresi\/elestiri_yazar_mehmet-kirtorun_edebiyat\/ D\u00fcnya h\u0131zla de\u011fi\u015firken, bireyin kendi merkezini bulma \u00e7abas\u0131 giderek g\u00f6r\u00fcnmez ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dijital rit\u00fcele d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Astroloji art\u0131k bir gazete k\u00f6\u015fesinde okunan kehanetten \u00e7ok daha fazlas\u0131. Gecikmesiz bildirimlerle gelen g\u00fcnl\u00fck bur\u00e7 yorumlar\u0131, do\u011fum haritas\u0131 analizleri, hatta \u201cretrograd uyar\u0131lar\u0131\u201d, milyonlarca insan i\u00e7in dijital \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7sel pusulas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bir zamanlar marjinal ya da nostaljik say\u0131lan bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":751,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-750","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dunyanin-kiyisinda"},"yoast_head":"\n